Kod: MYD-95-002.B

Yayın Tarihi: Mart 1995

Revizyon 1: Nisan 1999

Revizyon 2: Şubat 2003

1. GENEL

1.1. Konu ve Kapsam

Bu şartname; OG dağıtım sistemlerinde kullanılmak üzere satın alınacak, anma gerilimi 36 kV’a kadar, fiderlere ait anahtarlama elemanlarının ve topraklama ayırıcılarının gerilim altındaki aktif bölümleri ile baraları SF 6 gazı ile yalıtılmış, tek baralı,

Kompakt tip (MMH-gk),

Dolap tipi modüler (MMMH-gd),

metal mahfazalı hücrelerin (MMH-gaz) tasarım, yapım ve deneylerini kapsar.

Temini istenen SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı hücrelerin tertip şekilleri ve teknik özellikleri; ekteki Tek Hat Şemalarında, ihale dokümanında belirtilmiştir.

Bu şartname kapsamındaki SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı hücreler; şartname ve eklerinde belirtilen özelliklere uygun olarak fabrikada montajı yapılmış, 3 fazlı, SF6 gazı doldurulmuş, şartnamede belirtilen tüm yardımcı donanımı ile birlikte, kullanmaya hazır komple ünite olarak temin edilecektir.

1.2. Standartlar

Bu şartname ve eklerinde aksi belirtilmedikçe, metal mahfazalı hücreler ve hücrelerde kullanılacak malzeme ve teçhizat aşağıdaki Türk Standartları (TS) ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) Standartlarının en son baskılarına uygun olarak imal edilecek ve deneyden geçirilecektir.

STANDARD  NUMARASI (TSE)	STANDARD NUMARASI (IEC, EN)	STANDARD ADI
5248	60298	Anma Gerilimi 1 kV’dan 52 kV’a kadar olan AA Metal Mahfazalı anahtarlama ve Kumanda Tesisleri,
5278	60694	Yüksek Gerilim Anahtarlama ve Kumanda Cihazları  Standartları İçin Ortak Hükümler
3033	60529	Mahfazaların Koruma Derecelerinin Sınıflandırılması
3039	62271-100	Y.G. Kesicileri
TS 565 EN 60129	62271-102	Y.G. Ayırıcıları ve Topraklama Ayırıcıları
	60265-1	Anma Gerilimi 1 kV’dan 52 kV’a kadar Y.G. Yük Ayırıcıları
60282-1	60282-1	Akım Sınırlayıcı Y.G. Sigortaları
	62271-105	Y.G.Sigorta-Yük Ayırıcısı ve Sigorta-Kesici Tertipleri
STANDARD  NUMARASI (TSE)	STANDARD NUMARASI (IEC, EN)	STANDARD ADI
60787	60787	Transformatör Koruması İçin Yüksek Gerilim Sigortaları  Seçimi Uygulama Kılavuzu
	60 376	Yeni SF6 Gazının Kabulü ve Şartnamesi
620	60044	Akım Transformatörleri
718	60186	Gerilim Transformatörleri
2042	60273	Dahili ve Harici Tip Mesnet İzolatörlerinin Özellikleri
4237	60660	Organik Malzemeden Bina İçi Mesnet İzolatörlerinin Deneyleri
TS EN 50181	EN 50181	Fiş Tipi Geçiş İzolatörleri

Eşdeğer başka standartlar kabul edilebilir. Teklif Sahibi, anılan standardın İngilizce ya da Türkçe kopyasını teklifiyle birlikte verecektir.

1.3. Yönetmelikler

SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı hücrelerin tasarım ve imalinde; “Elektrik Kuvvetli Akım  Tesisleri Yönetmeliği” ile “Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği” nin yürürlükteki en son  hükümlerine uyulacaktır.

1.4 Tanımlar

SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı hücre (MMH-gaz): Fiderlere ait anahtarlama elemanlarının ve topraklama ayırıcılarının gerilim altındaki aktif bölümleri ve baraları SF 6 gazı ile yalıtılmıştır.

Kompakt tip Ring Şebeke Anahtarlama Ünitesi (RMU): OG/AG dağıtım transformatörlerinin  OG ring şebekelerinden beslenmesi ve korunması ile OG ring şebekede anahtarlama için kullanılan aynı yapıda birden fazla giriş/çıkış fiderlerinin bulunduğu kompakt ring üniteleridir. Fiderlere ait anahtarlama elemanlarının ve topraklama ayırıcılarının gerilim altındaki aktif bölümleri ve baraları SF 6 gazı ile doldurulmuş ortak bir kazan içerisinde olacaktır.

SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı modüler hücre (MMMH-gaz): Her bir fidere ait anahtarlama elemanlarının ve topraklama ayırıcılarının gerilim altındaki aktif bölümleri ve baraları SF 6 gazı ile doldurulmuş bir kazan içerisinde olacaktır. Her hücre bir “tip fider” i temsil eder. Baraları özel kablo konnektörleri ile birleştirilerek yan yana dizilebilirler. Birden fazla hücrenin baraları birleştirilerek OG şebekelerin beslenmesi ve korunması için “tesisler/üniteler” oluşturulur.

Şartnamenin bundan sonraki bölümlerinde;

Aynı yapıda birden fazla giriş/çıkış fiderlerinin bulunduğu KOMPAKT tip ring şebeke anahtarlama üniteleri (RMU) kısaca MMH-gk,

SF 6 gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı dolap tipi MODÜLER hücreler kısaca MMMH-gd,

Gerek MMH-gk gerekse MMMH-gd’lerı içerecek biçimde tüm SF 6  gazı ile yalıtılmış metal mahfazalı hücreler ise genel olarak kısaca MMH-gaz olarak belirtilecektir.

1.5 Çalışma Koşulları

İhale döküğmanınde aksi belirtilmedikçe, bu şartname kapsamında yer alan malzemeler aşağıda belirtilen çalışma koşullarında kullanıma uygun olacaktır.

Kullanılma yeri	Bina içi (dahili)
Yükselti	1000 metre
Ortam sıcaklığı En az En çok
	–  5 °C
	40 °C
24 saat için ortalama	35 °C
Ortam kirliliği	Az
Bağıl nem
En çok	% 95
En az	% 60
Ortalama	% 80
Yer sarsıntısı
Yatay ivme	0.5 g
Düşey ivme	0.4 g
Sistem topraklaması	Doğrudan topraklı veya direnç  üzerinden topraklı nötr sistemi

2.   Elektriksel Özellikler

2.1. Fonksiyonel Anahtarlama Birimleri (Hücreler):

Bu şartname kapsamında yer alan SF 6 gazı yalıtımlı metal mahfazalı hücreler aşağıdadır.

2.1.1 Kompakt tip Ring Şebeke Anahtarlama Ünitesi (MMH-gk)  (EK:III):

Kompakt tip Ring Şebeke Anahtarlama Üniteleri; OG/AG Dağıtım Transformatörlerinin, OG ring şebekelerinden beslenmesi ve korunması ile OG ring şebekede anahtarlama için kullanılacak aynı yapıda birden fazla giriş/çıkış fiderlerinin bulunduğu “kompakt” ünitelerdir.

Kompakt üniteler aşağıda belirtilen tertiplerde olacaktır.

SIRA NO	ÜNİTE TERTİPLERİ	AÇIKLAMA
1	2Y+1SY	2 adet Yük Ayırıcı + 1 adet Sigortalı Yük Ayırıcı
2	2Y+1SY+1SY	2 adet Yük Ayırıcı + 2 adet Sigortalı Yük Ayırıcı
3	2Y+1SY+1Y	3 adet Yük ayırıcı + 1 adet Sigortalı Yük Ayırıcı
4	2Y+1Ke	2 adet Yük Ayırıcı + 1 adet Kesici
5	1Ka+1SY	1 adet Kablolu giriş + 1 adet Sigortalı Yük Ayırıcı

NOT: (2) ve (3) sıra nolu tertiplerde “2Y+1SY” ANA ÜNİTE olacaktır. Kompakt ünite tertibi ANA ÜNİTE’ye diğer modüler hücrenin eklenmesi ile de oluşturulabilecektir.

MMH-gk’lardaki fider tertipleri aşağıda verilen modüler fider tertiplerine uygun olacaktır.

2.1.2 Dolap Tipi Modüler Hücreler (MMMH-gd)

Hücrelerde kullanılacak baralar, anahtarlama ve ayırma elemanları (yük ayırıcıları, kesiciler, topraklama ayırıcıları) SF 6 gazı içinde bulunacaktır.

Yük Ayırıcılı Giriş-Çıkış Hücresi (EK- IV, Şekil-1)

Standart fider aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

Baralar,

Yük Ayırıcısı,

Kablo terminallerini kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

Ana baraya giriş ve çıkış bağlantılarında kullanılacak toplam 6 (altı) adet dişi buşing,

1 takım (3 adet) ana bara bağlama konnektörü, (dişi buşinglere uygun)

Işıklı tip Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolunu sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri

İhale döküğmanınde istenmiş ise;

1 takım Arıza Gösterge Düzeni, (ALICI’nın ilgili teknik şartnamesine göre)

1 adet Motor.

“Yük Ayırıcı + Sigorta”  Birleşiği Koruma Hücresi (EK-IV, Şekil-2)

Standart fider aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

Baralar,

“Yük Ayırıcısı+Sigorta” Birleşiği,

Sigortaların kaynak ve yük tarafını kısa devre eden ve topraklayan iki ayrı Topraklama Ayırıcısı, (NOT’a bakınız)

3 (üç) adet akım sınırlayıcı YG Sigorta,

OG/AG Dağıtım Trafosunun zati korumaları için açtırma bobini ve yardımcı kontaklar,

Ana baraya giriş ve çıkış bağlantılarında kullanılacak toplam 6 (altı) adet dişi buşing,

1 takım (3 adet) ana bara bağlama konnektörü, (dişi buşinglere uygun),

Işıklı tip Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri

İhale dokümanında istenmiş ise;

Transformatörün primer koruması için Aşırı Akım ve Toprak Koruma Rölesi

(Toroidal Tip Akım Trafoları/Akım Sensörleri ile birlikte)

NOT: “Yük ayırıcısı+sigorta” birleşiğinde sigortaların kaynak ve yük taraflarını kısa devre eden ve topraklayan iki ayrı topraklama ayırıcısı bulunacaktır. Sigorta değiştirme işlemi sırasında operatörü  hiçbir tehlikeye sokmayacak tasarıma sahip olması koşuluyla sigortaların sadece bir tarafından  topraklanması  da kabul edilebilecektir.

Kesicili Çıkış Hücresi (EK- IV, Şekil- 3)

Standart fider aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

Baralar,

Ayırıcı,

Kesicinin kaynak tarafını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı,

Kesici, (Kesme ortamı vakum)

Kablo terminallerini kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı ( NOT:1’e bakınız.)

3 (üç) adet Toroidal Tip Akım Transformatörü/Akım Sensörleri, (NOT:2’ye bakınız)

Koruma Rölesi, (NOT:3’e bakınız.)

Ana baraya giriş ve çıkış bağlantılarında kullanılacak toplam 6 (altı) adet dişi buşing

1 takım (3 adet) ana bara bağlama konnektörü, (dişi buşinglere uygun),

Işıklı tip Gerilim Göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolunu sağlayan Gerilim Kontrol Prizleri

Hücrenin transformatör koruma hücresi olarak kullanılması halinde trafonun zati korumaları için Sinyal Lamba Kutusu, (yardımcı röleleri ile birlikte)

İhale dokümanında istenmiş ise;

1 adet motor ve gerekli yardımcı kontakları,

Ampermetre

NOTLAR:

Kablo terminallerinin kısa devre edilerek topraklanması, operatörü hiçbir tehlikeye sokmayacak biçimde gerekli mekanik kilitlemeler sağlanarak kesicinin kaynak tarafındaki topraklama ayırıcısı ile kombine edilmiş ayırıcı ve kesicinin kendisi ile sağlanabiliyor ise bu topraklama ayırıcısı istenmeyecektir.

Akım trafoları/Akım Sensörlerinin; primer akımı korunacak fiderin akımına, gücü kullanılacak koruma rölesi ile kullanılması halinde ampermetrenin toplam gücüne uygun,  sınıfı en fazla 1 olacaktır.

Hücrenin hat koruma fideri olarak kullanılması halinde kullanılacak röle, ters zamanlı, yönsüz 2 (iki) faz aşırı akım ve yönsüz 1 (bir) toprak aşırı akım koruması yapabilecektir. Hücrenin transformatör korumasında kullanılması halinde ise kullanılacak röle, sabit zamanlı, transformatör korumasına uygun tipte aşırı akım ve toprak rölesi olacaktır.

Yük Ayırıcılı Bara Bağlama/Ayırma Hücresi (EK- IV, Şekil- 4)

Standart fider aşağıdaki teçhizatlardan oluşacaktır.

Baralar,

Yük ayırıcısı,

Ana baraya giriş ve çıkış bağlantılarında kullanılacak toplam 6 (altı) adet dişi buşing,

1 takım (3 adet) ana bara bağlama konnektörü, (dişi buşinglere uygun),

İhale dokümanında istenmiş ise;

Yük tarafını kısa devre eden ve topraklayan Topraklama Ayırıcısı.